Schuilstructuur voor passieve luchtbescherming seinhuis-wisselbediening Ledeberg

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Publieke WOII Schuilplaatsen Groot Gent met onder andere

Publieke WOII schuilplaatsen Denderleeuw

Publieke WOII schuilplaatsen Oudenaarde

Schuilplaatsen op grondgebied Wetteren

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Details van de legers:

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Vestingsbouw directe omgeving Gent.

Deze reportage geeft u de locatie weer van een nog bestaande fraaie schuilstructuur voor 1 persoon die bij een toenmalig seinhuis-wisselbedieningsgebouwtje zal hebben gestaan te Ledeberg. Ledeberg heeft hier geen specifiek station maar het had wel de wisselmogelijkheden om van de lijn Merelbeke - Gent Sint Pieters van Gent komende af te laten slaan in de richting van de Arsenaalsite te Gentbrugge en verderop Gent Dampoort (en omgekeerd).

Op deze Google Maps is de locatie van het structuurtje perfect weergegeven. Het is wel niet vrij te bereiken voor alle duidelijkheid. Het bevindt zich achter een hekje dat de toegang tot het spoordomein versperd. De grote dubbele brug is de E17. De steenweg zuidwestelijk is de Hundelgemsesteenweg. De weg noordoostelijk van de spoorlijn is de Frans de Coninckstraat. Je dient het pleintje te zoeken rechtover de wegel Loskaai. Dit komt uit op een zeer laag voetgangerstunneltje onder de sporen door. Voor dit tunneltje is op de linker zijkant een groen hek dat toegang geeft via een gang naar een trap die u naar boven leidt naar de sporen. Langs links naast deze trap, kan je een sterk overwoekerde maar zeer intacte 1-mansschuilplaats terugvinden die ooit hoorde bij een sein- en wisselbedieningsgebouwtje bovenaan het talud.

De Situatie ter hoogte van deze structuur door de jaren heen

Alle luchtfoto's hier getoond zijn van de website Geopunt.be afkomstig. De eerste foto linksboven geeft een beeld anno 1971. Deze luchtfoto is echter qua resolutie vrij beperkt en de structuur is er zeker niet op te zien (bij geen enkele foto trouwens). Het sein- en wisselbedieningsgebouwtje valt al beter te zien op de luchtfoto van 2000-2003 rechts hiervan.
Op de luchtfoto van 2005-2007 (linksboven) is het sein- en wisselbedieningsgebouw de laatste keer te zien. Vanaf de foto 2008-2011 (rechts hiervan) is het gesloopt en vervangen door een nieuwere kabine die heden nog bestaat.
De situatie anno 2025, nog altijd identiek met nu 2026.

Enkele plannetjes van het kleine structuurtje dat hier nog gevonden kan worden.

Deze 2 schetsen zijn niet specifiek gemaakt bij dit structuurtje. Het hoort bij een nog gelijkaardig structuurtje dat nog kan gevonden worden nabij Eeklo. Deze structuurtjes durven qua afwerken, types deurtjes en dergelijke wel wat afwijkend zijn maar in grote lijnen zijn ze altijd vrij identiek ontworpen. Ook bevatten ze origineel rondom de toegang nog een bijkomende met betonnen platen uitgewerkte toegangsbescherming om te vermijden dat puin of projectielen de ingang zouden kunnen treffen. In dit geval wordt dit laatste gevormd door de betonnen trap naar boven naar de sporen. De structuur zit beneden het talud ook bijkomend dus beschermd door dit talud. (Schetsen: Kurt Waelbroeck).

  • Het valt voorlopig niet uit te sluiten dat er nog een identiek iets is geweest meer naar Merelbeke station toe, ter hoogte van de Moskou-viaduct waar eenzelfde soort wisselsysteem bestond voor treinen komende van Merelbeke uit. Dat stuk sporen is op dat gebied nog niet in detail bekeken geweest maar persoonlijk denk ik dat de kans klein is dat er daar nog restanten zitten omdat er ook reeds veel gesloopt en vernieuwd is de laatste jaren.
  • Zoals steeds bij dergelijke structuren, dienden ze voor de directe bescherming bij luchtaanvallen van het tewerkgesteld spoorwegpersoneel. In dit geval, was het een schuilplaats voor de bediener van het sein- en wissebedieningsgebouwtje boven op het talud, gesloopt tussen 2007 en allicht 2008.
  • Dit type van structuurtjes dateren dan ook allen van rond 1942 - 1943 toen steeds meer en meer de spoorweg-infrastructuur, ook gebruikt door de Duitse bezetter voor zijn militaire transporten, courant het doelwit werden van geallieerde luchtbombardementen.
Mocht u nog ontbrekende structuurtjes weten zitten nabij dit structuurtje op Ledeberg die nog niet werden vernoemd bij de beschrijving van bv het station van Merelbeke, geef het gerust door als aanvulling aub via mail op info@bunkergordel.be

Op deze link meer details over de Luchtbeschermingsmaatregelen te nemen tijdens de Duitse bezetting nabij spoorweginfrastructuur op basis van een Duitse nota hierover uit 1942.

Op deze link, vind je overzichtslijsten van spoorwegpersoneel omgekomen tijdens de Duitse Bezetting 1940 - 1945

Er zijn voorlopig geen spoorwegmannen gekend omgekomen in de directe omgeving van dit structuurtje op Ledeberg al valt niet uit te sluitend at bepaalde omgekomen spoormannen op grondgebied Gent, waarbij de locatie niet echt gedetailleerd beschreven is, in deze nabijheid zijn komen te overlijden. Zie hiervoor de links bij de schuilstructuren nabij Gent-Sint Pieters en deze bij Gent-Dampoort.

Beschrijving van het structuurtje op basis van 2 prospecties.

De eerste prospectie vond plaats in juni 2026 op basis van een hint dat er nog een kleine 1-mansschuilstructuur vergeten was op deze locatie zonder veel details over te krijgen. Juist de melding dat het achter een groen hekje verstopt zat. Zelf had ik op dat moment enkel weet van een tweede tunneltje 100 meter verderop in de Frans de Milldreef dat tijdens WOII met afgesloten poorten gebruikt werd als publieke schuilplaatst maar niet van een hier nog vergeten 1-mansstructuurtje.

Op deze Google Streetview uit 2024 herken je mooi de locatie waar je dient te zijn om dit structuurtje terug te vinden. De hoofdweg is de Hundelgemsesteenweg. De foto is ongeveer genomen vanaf de aansluiting links met de Loskaai. Rechts het pleintje dat leidt tot het zeer lage voetgangerstunneltje.
Detail van het pleintje.
Links: Dit tunneltje is in de buurt beter gekend door dit rare nonnenkapje dat het kreeg aan de andere zijde van het tunneltje. Persoonlijk vind ik het een ontsierend iets maar het is natuurlijk wat het is. Rechts: Zicht op het groene hekje naast de woning en aan de benedenzijde langs het talud.

Links: Wat je te zien krijgt vanaf het hekje. Rechts: een identiek beeld maar voorlopig alvast geen schuilstructuur te zien.

Een tweede en meer succesvolle prospectie vond plaats in juli 2026. Deze keer kon wel achter het hekje en dus ook het daar aanwezige structuurtje geprospecteerd worden.

We beginnen dan ook met een gelijkaardig zicht waar we vorige keer waren gestopt. In de achtergrond zicht op een betonnen trap naar hogerop het talud.
Als je de trap nader gaat bezoeken, was er zelfs op het eerste zicht nog altijd geen spoor van een schuilstructuurtje. Als je iets nauwer toekeek zag je wel dat er onder klimop en overgroei iets verstopt zat. Daarom werd dan maar overgegaan naar zeer beperkt bijsnoeien.
Bij het eerste knipwerk kwam duidelijk iets in beton vrij met een spleet tussen. Dit bleek na verder bijknippen de betonnen deur van het kleine structuurtje te zijn dat beperkt open stond. Intern bleek op het eerste zicht het structuurtje vrij leeg en onbeschadigd.
Het leek dan ook interessant eens meer langs de zijkant links de structuur te proberen bereiken. Dit was ook uiteindelijk de wijze waarop ooit deze structuur van bovenaf het talud komende, diende gebruikt te worden. De trap en het talud waren de bijkomende toegangsbescherming van dit kleine 1-mansstructuurtje.
Bovenaan enkele vanaf hier genomen binnenzichten. Bovenaan van de bodem. Onderaan van de bovenzijde waar men opnieuw duidelijk de metalen kooi ziet van aan elkaar geklinknagelde metalen gebogen platen.
Details van de nog altijd aanwezige betonnen trap die nu toegang geeft tot de bovenzijde van het talud en vroeger ook specifiek diende om de schuilstructuur beneden de talud te kunnen bereiken.
Bovenaan de trap staart deze rare jongen je aan. Dit is de nieuwe kabine die het oude sein- en wisselbedieningsgebouwtje zal vervangen. Hieronder een zicht op de beide richtingen van de sporen waar de wissels en seinen bij behoorden. Links is kijkend richting Gent Sint Pieters, rechts in de richting van Melle-Merelbeke.

Deze reportage werd gemaakt zonder aan spoorlopen te doen. Laat deze reportage AUB geen reden zijn om op die wijze deze structuur te proberen bereiken.

Het betreft op heden een zeer intact structuurtje dat door zijn huidige wijze waarop het hier verstoken zit langs de sporen, beneden een talud en achter een afgesloten hekje. Dit is allicht ook de reden dat dit structuurtje nog in dergelijke goede staat terug te vinden is. Het zit er beschermd tegen vandalisme en beschadiging. Laat dit zo aub. Indien gewenst zijn foto's te verkrijgen via mailen op info@bunkergordel.be